Dawno, dawno temu żyli sobie Tuaregowie. Albo inaczej, dawno dawno temu był sobie saharyjski lud koczowniczy, który z czasem osiadł na terenie pustynnym, dzieląc go na wiele odrębnych państw. Konsekwencją nowego stylu życia było zmierzenie się z nowym, oprócz wymiany i handlu, źródłem dochodu: rolnictwa i hodowli.

Aby pomóc w lepszym wykorzystaniu znikomych bogactw naturalnych i uwrażliwiając jednocześnie na kwestię środowiska, stowarzyszenie Les Cultures z Lecco dzięki pomocy lokalnej organizacji AFAA (Assemblé de formateurs et animateurs d’Agadez) realizuje, na skrajach pustyni Sahel w Nigrze, dwuletni projekt ochrony środowiska i terytorium.

Sarhid Efes Hamadalher ©Julia WinklerSarhid Efes Hamadalher ©Julia Winkler | Od życia nomada do rolnika: rewolucja

Wszystko zaczęło się w maju ubiegłego roku. Projekt tworzą dwie główne linie działania: z jednej strony, konstrukcja małych budowli niezbędnych do magazynowania wody i sprzyjających wzrostowi płaszcza roślinnego i wzbogaceniu warstw wodonośnych, z drugiej strony zaplanowanie cyklu kursów zawodowych dla rolników i hodowców w celu rozpowszechnienia technik które są nastawione jednocześnie na zwiększenie produktywności w krótkim czasie i ochronę środowiska.

W zakresie konstrukcji architektonicznych, mówimy o murkach, kanałach i kamiennych szańcach,zrealizowanych z tutejszych zasobów i dzięki lokalnej sile roboczej w celu skuteczniejszego kierowania kanalizacją wody oraz obrony terenu przed erozją w okresie suszy i zagrożeniem spływu powierzchniowego (tj. utrata wody dzięki gruntom niezdolnych już jej wchłaniać) w okresie deszczów.

Widok na miasto Agadez z minaretu lokalnego meczetu ©Julia Winckler Widok na miasto Agadez z minaretu lokalnego meczetu ©Julia Winckler | Projekt ma za zadanie propagowanie rolnictwa i hodowli przyjaznych środowisku oraz wykorzystania lokalnych zasobów naturalnych

Rolnikom proponuje się zajęcia zawodowe na temat technik wykorzystania pestycydów, zagrożeń związanych z monokulturą, wykorzystania systemów kropelkowego nawadniania, (tzw. réseau californien), tworzenia spółdzielni, metod konserwacji produktów łatwo się psujących. W zakresie hodowli, ukończono już szkolenia obejmujące tworzenie małych przychodni weterynaryjnych zapewniających zdrowie zwierząt, które w tym okręgu są ważnym źródłem utrzymania.

Ale interesy rolników i hodowców często różnią się w niewielkim stopniu, nie mówiąc o sporach dotyczących podziału terytorium na rolnicze i hodowlane.

Dlatego właśnie ważne jest czynne i podzielane przez innych zarządzanie przestrzenią. Według Angelo Turco, profesora wydziału Geografii Uniwersytetu w Aquila uważanego za prekursora w temacie ochrony środowiska w Afryce Zachodniej, w grę wchodzi korelacja dwóch zasadniczych pojęć: legalność/słuszność, która w kulturze europejskiej bierze początek w antycznej Grecji. Wystarczy sprecyzować - tłumaczy Turco - że sformułowania dotyczące pojęcia legalności pochodzą z tekstów ustawodawczych i regulujących funkcjonowanie państwa i administracji, jak również z prawa międzynarodowego (konwencje, traktaty), z drugiej strony, słuszność opiera się na instytucjach tradycji afrykańskiej (własność ziemska, polityka, religia), której główną troską jest postępowanie w zgodzie z tradycja i zawartymi w niej wartościami.

Sułtan Agadezu ©Julia Winckler Sułtan Agadezu ©Julia Winckler | Współpraca w zakresie ochrony środowiska w Afryce napotyka na przeszkodę w postaci dysonansu miedzy tym, co legalne według prawa i tym co słuszne według tradycji

Właśnie analiza tej zależności pozwoli nam zrozumieć konflikty powstałe na tym obszarze i zagrożenie ich ponownych wybuchów. Legalność i słuszność nie są pojęciami, które się pokrywają i często stają się genezą kontrastów mających zgubne skutki dla bioróżnorodności i ekologii systemu.

Wielkie podziękowania dla niemieckiej fotografki Julii Winckler autorki zdjęć, której prace zostaly wystawione w czasie festiwalu « Immagimondo 2010 » we włoskim Lecco.

Fot.: ©Julia Winckler