Europejski Rok Wolontariatu: nadszedł czas, aby brać przykład z krajów skandynawskich!

Artykuł opublikowany 31 marca 2011
Artykuł opublikowany 31 marca 2011
Unia Europejska ogłosiła 2011 rokiem wolontariatu. To dobra okazja, by dowiedzieć się więcej o „armii miłosierdzia” UE, która bezinteresownie „służy” w stołówkach dla ubogich, domach opieki, więzieniach, nie oczekując niczego w zamian.
To również czas refleksji nad zjawiskiem, które dzieli Europę: z jednej strony znajduje się lwia część Francji i Skandynawii, z drugiej pozostałe kraje, w których wolontariat rozwija się z trudem.

„Bądź wolontariuszem! Zrób różnicę!”: hasło wybrane, by podkreślić ogromną wartość działalności aktywnych obywateli z 27 krajów członkowskich. W Agendy 2011, Komisja Europejska zobowiązała się do wspierania edukacji, akredytacji i certyfikacji kompetencji europejskich wolontariuszy, ale także do budowy nowych struktur społecznych w celu ułatwienia wymiany transgranicznej, do poprawy połączeń między potencjalnymi wolontariuszami i możliwościami służby.

Podział północ-południe

W wielu krajach europejskich, zjawisko wolontariatu wynika ze znanej już w średniowieczu charytatywnej działalności Kościoła. Obecnie jest coraz bardziej zorganizowane i zarządzane przez stowarzyszenia. Według danych Eurofound [Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy], nieco ponad 20% obywateli UE udziela się społecznie. Jednak między północą a południem nie ma porównania: im dalej od Morza Śródziemnego, tym większy udział wolontariuszy: w Danii, Finlandii i Szwecji około 45% dorosłych jest zaangażowana w pracę społeczną. W Hiszpanii, Portugalii i na Malcie, ale także w nowych państwach członkowskich: Bułgarii i Rumunii, średnia frekwencja przekracza 15% populacji. Przyczyny tej różnicy mogą być inne. W krajach, które doświadczyły komunizmu (takich jak Rumunia, Bułgaria) lub innej formy autorytaryzmu (jak w Portugalii i Hiszpanii), wolontariat to ostatnie odkrycie, związane z powrotem swobód obywatelskich. Jednakże w Grecji, gdzie rodzina odgrywa wyjątkową rolę i pomoc potrzebującym zawsze była gwarantowana przez państwo lub miejscowy kościół, udział obywateli pojawia się z trudem. Powstawaniu organizacji wolontariackich może sprzyjać pomoc państwa, jak ma to miejsce w Austrii i we Francji. Szczególnie we Francji wolontariat jest raczej „świecki” (to znaczy, że historycznie promowany bardziej przez państwo niż przez Kościół), a liczba wolontariuszy i nowych organizacji stale wzrasta. Jednak w niektórych przypadkach nadmierne rozdrobnienie tego fenomenu może spowodować efekt odwrotny, jak to się dzieje w Hiszpanii.

Charakterystyka wolontariatu europejskiego

Dzięki posiadanym danym, można określić portret pamięciowy wolontariusza europejskiego: posiada wysoki poziom edukacji, dobre zdrowie i jest ogólnie zadowolony z życia, średnia wieku wynosi między 45 a 50 lat. Osoby religijne bardziej angażują się w działalność charytatywną, mało jest osób, które doświadczyły problemów finansowych. Wydaje się jednak, że nie ma bezpośredniego związku między zatrudnieniem (urzędnik, właściciel własnej firmy, bezrobotny czy emeryt) a uczestnictwem w pracy społecznej.

Na stronie internetowej Komisji Europejskiej znajduje się 27 Krajowych Raportów, każdy z nich przedstawia aktualną sytuację wolontariatu w poszczególnych państwach. Bardziej chętnym przypominamy, że od 1999 r., UE uaktywniła Serwis Wolontariatu Europejskiego (EVS), w celu wspierania kreatywności młodych ludzi i ich zaangażowania w projekty, dobroczynne dla społeczności.

„Tour EYV”

Z okazji Europejskiego Roku Wolontariatu (EYV, European Year of Volunteering) zostało zorganizowanych pięć głośnych konferencji, by zaangażować w projekt wszystkie aktywne strony i instytucje działające w sektorze wolontariatu. Odbyły się już dwie z nich: jedna w Brukseli (grudzień 2010) i druga w Budapeszcie (styczeń 2011). Trzecia odbędzie się w maju w Brukseli, i podsumuje osiągnięcia społeczników, kolejna w Atenach (dotyczyć będzie jakości wolontariatu) i wreszcie w Warszawie, gdzie dyskutować się będzie na temat tworzenia odpowiednich ram prawnych dla tego zjawiska. Przewidziana jest również realizacja kampanii informacyjnej „Relay EYV2011” (27 „Relay Reporters” reporterzy będą śledzić prace 54 organizacji wolontariuszy i poprzez audio, video i na piśmie przekażą wszystko mediom). „Tour EYV”, którego etapy to 27 stolic wszystkich państw UE, będzie promował wolontariat, zachęcał obywateli do podejmowania działań społecznych.

Kalendarz:

• Budapeszt – od 8 stycznia

• Wiedeń – od 24 stycznia

• Lizbona – od 3 lutego

• Luksemburg – od 16 lutego

• Madryt - od 28 lutego

• Ateny – od 17 marca

• Nikozja – od 29 marca

• Paryż – od 14 kwietnia

• Tallinn – od 30 kwietnia

• Bukareszt - od 9 maja

• Lubliana – od 20 maja

• Londyn – od 1 czerwca

• Wilno – od 20 czerwca

• Rzym – od 1 lipca

• Kopenhaga – od 28 lipca

• Sztokholm – od 8 sierpnia

• Dublin – od 22 sierpnia

• Warszawa – od 1 września

• Helsinki – od 15 września

• Ryga - od 26 września

• Berlin - od 7 października

• Amsterdam - od 21 października

• Praga - od dnia 2 listopada

• Bratysława - od 14 listopada

• Sofia - od 21 listopada

• Valletta – od 28 listopada

Fot. (cc) Ängsbacka/flickr