I Bóg stworzył (przysłowiową) kobietę

Artykuł opublikowany 12 września 2013
Artykuł opublikowany 12 września 2013

Wystarczy zaledwie pobieżna analiza bogatej puli europejskich przysłów, by zdać sobie sprawę z tego, że od lat kobieta budzi w ludziach sprzeczne uczucia. Co ciekawe, w językach europejskich aż roi się od powiedzeń, w których niewiasta idzie w parze z diabłem, Bogiem, winem i alkoholem. I, oczywiście, źle prowadzi

Piekło

”Gdzie diabeł nie może, tam babę pośle” – mówi stare polskie przysłowie. ”Za babą i diabeł nie trafi” – nasuwa się następne. Jednak nie tylko w języku polskim kobieta i diabeł tworzą (językowo) zgrany duet. Włosi mają zwyczaj mawiać, że ”kobiety wiedzą wszystko lepiej, niż sam diabeł” (Le donne ne sanno un più del diabolo). Całe piekło, nie już sam diabeł, przywołują Brytyjczycy w powiedzeniu (będącym cytatem z Williama Congreve’a) ”piekło nie zna furii takiej, jak kobieta wzgardzona” (Hell hath no fury like a woman scorned).

Niebo

Nie kończy się jednak na konszachtach z siłami nieczystymi – również z Bogiem kobieta jest za pan brat w europejskich przysłowiach. Francuzi mówią, że ”czego chce kobieta, tego i Bóg chce” (Ce que femme veut Dieu le veut). Niemcy odpowiadają na to, że ”sam Bóg drży w obliczu woli kobiety” (Was eine Frau will, davor zittert Gott). 

Zwierzęta i alkohol

W europejskich przysłowiach kobieta jest również nierozerwalnie kojarzona z alkoholem (zwłaszcza winem) i zwierzętami (zwłaszcza z bydłem parzystokopytnym). Polskiemu ”baba z wozu, koniom lżej” wtóruje włoskie "kobiet i krów szukaj u siebie" (Donne e buoy dei paesi tuoi). Co się tyczy alkoholu, Niemcy są zdania, że "kto nie kocha wina, kobiet i śpiewu, przez całe życie będzie głupcem" (Wer nicht liebt Wein, Weib, Gesang, der bleibt ein Narr sein Leben lang). Włosi roztropnie przypominają jednak, że "pijana kobieta nie idzie w parze z pełnym bakiem" (Non puli avere la botte piena e la moglie ubriaca).

Pojazdy mechaniczne

Ze stereotypem kobiety jako złego kierowcy nie trzeba chyba nikogo zaznajamiać. Opinia ta pokutuje z pewnością w dużym stopniu ze względu na przysłowia na ten temat, które pojawiają się w każdym z europejskich języków. Francuzi mówią, że "kobieta za kółkiem, to śmierć za zakrętem" (Femme au volant, mort au tournant). Podobne znaczenie ma hiszpańskie "Mujer al volante, peligro constante". Niemcy posuwają się jeszcze dalej, twierdząc, że "kobieta za kierownica jest jak potwór" (Frau am Steuer, ungeheuer).

Ale gdyby nie kobiety…

Jakkolwiek jednak straszna nie byłaby kobieta, ze wszystkich europejskich przysłów wynika, że bez niej, cytując klasyka "nie byłoby niczego". Jedno z niemieckich przysłów mówi, że "mężczyzna jest słowem, kobieta – całym słownikiem" (Ein Mann, ein Wort. Eine Frau - ein Wörterbuch). Swoje uznanie dla kobiecej staranności i pracowitości Brytyjczycy wyrażają w powiedzeniu "praca kobiety nigdy nie jest skończona" (A woman's work is never done). Hiszpanom zawdzięczamy trafne stwierdzenie, że "za dokonaniami każdego wielkiego człowieka stoi kobieta" (Detrás de un gran hombre, siempre hay una gran mujer).

Illustracja: © Henning Studte