Komisja Europejska, z czym to się je?

Artykuł opublikowany 31 października 2008
Artykuł opublikowany 31 października 2008
To jedna z instytucji Unii i kozioł ofiarny dla rządów krajowych. Jednak nie jest zbytnio znana.

Jej organ wykonawczy znajduje się w Brukseli, w jej skład wchodzi 27 mężczyzn i kobiet, po jednym komisarzu na każdy kraj Unii oraz przewodniczący Komisji, którym obecnie jest Portugalczyk José Manuel Barroso. Członkowie Komisji są wybierani co pięć lat, a jej celem jest bronienie interesów Unii jako całości; komisarze mają obowiązek być niezależni od rządów krajowych.

Nominacja

Rządy krajowe wyrażają zgodę na wybór przewodniczącego Komisji (była głowa państwa lub szef rządu), którego kandydatura następnie powinna być zaakceptowana przez Parlament Europejski. Następnie przewodniczący formuje z kandydatów zaproponowanych przez 26 pozostałych państw swoją ekipę. Rada Ministrów Unii Europejskiej głosuje nad tą listą, a następnie poddaje ją do głosowania Parlamentowi, przed którym potencjalni komisarze mają wygłosić mowę. Nowa Komisja wyznaczana jest oficjalnie przez Radę Ministrów.

Mandat obecnej Komisji wygasa 31 października 2009 roku i Barroso nie ukrywa, że chciałby ponownie kandydować.

Zakres obowiązków

Image de Sinklar / FlickrDo obowiązków Komisji należy przede wszystkim inicjatywa legislacyjna. Dzięki swojemu „monopolowi na inicjatywę”, działanie Rady opiera się na propozycjach Komisji. Jeśli Rada chce oddalić jej propozycję, musi ją przegłosować jednomyślnie, zazwyczaj jednak wywiązuje się dialog pomiędzy tymi dwoma instytucjami, podczas którego Komisja aprobuje poprawki proponowane przez Radę. Niemniej jednak tylko 5% propozycji Komisji jest naprawdę „nowych”. Inne propozycje są, między innymi, aktualizacjami prawa wspólnotowego czy reakcją na międzynarodowe zobowiązania.

Po drugie, do Komisji należy zarządzanie polityką i budżetem Unii. Na przykład w kwestii polityki konkurencyjności Komisja może pozwolić albo zakazać koncentracji przedsiębiorstw. Komisja jest również „strażniczką umów”: jeśli któreś z państw członkowskich nie przestrzega swoich zobowiązań, Komisja ostrzega je (stosuje tak zwaną „procedurę w sprawie naruszenia”) i, jeśli zajdzie potrzeba, kieruje sprawę do Trybunału Sprawiedliwości. W końcu, Komisja reprezentuje Unię na arenie międzynarodowej – ma swoich delegatów w każdym z krajów członkowskich oraz w państwach trzecich.

(zdj.: Komisja Europejska)Efektywność Komisji często wiąże się z osobą przewodniczącego. Brytyjczyk Roy Jenkins (przewodniczący w latach 1977-1981)wprowadził projekt jednej waluty. (zdj. Komisja Europejska)Z kolei projekt wspólnego rynku jest zasługą Francuza Jacquesa Delorsa (1985-1994).

Komisja w liczbach:

Na pracę Komisji składa się również 23 000 urzędników, 36 Dyrekcji Generalnych (rolnictwo, gospodarka i finanse itp.) oraz 2 000 tłumaczy.

Jeśli Traktat lizboński zostanie wprowadzony w życie, „prawo inicjatywy obywatelskiej” pozwoli obywatelom Unii poprosić Komisję o przedstawienie nowej propozycji prawa, o ile poprze ją co najmniej milion osób. Skład Komisji zostanie zmniejszony oraz powstanie dodatkowe stanowisko wice-przewodniczącego odpowiedzialnego za sprawy zagraniczne Unii.