Macedońska kolorowa rewolucja w pełni

Artykuł opublikowany 9 września 2016
Artykuł opublikowany 9 września 2016

[Opinia] Od kilku miesięcy na macedońskich ulicach królują żywe kolory. Tysiące osób regularnie maszerują w pochodach w stolicy kraju – Skopje – a także w innych miastach.

Po raz pierwszy od momentu ogłoszenia niepodległości kraju od Jugosławii w 1991 roku, możemy zobaczyć, że Macedończycy i Macedonki w każdym wieku i różnego pochodzenia wychodzą na ulicę, aby walczyć o wspólną sprawę. Atmosfera euforii, która dzięki temu się tworzy jest przepełnioną pragnieniem zmiany na lepsze.

Odrobina światła i nadziei

Protesty rozpoczęły się 12 kwietnia 2016 roku, gdy prezydent Ǵorge Iwanow ogłosił, że ponad 50 polityków zamieszanych w aferę podsłuchową zostanie ułaskawionych, a śledztwo w sprawie domniemanej nielegalnej inwigilacji telefonów prowadzonej przez rząd zostanie zawieszone.

Wraz z tą decyzją zakończyła się praca prokuratora specjalnego, który zajmował się licznymi skandalami korupcyjnymi i działalnością przestępczą elit politycznych. Wielu Macedończyków postrzegało jego działania jako ostatni promyk nadziei dla przyszłości kraju, dlatego szczególnie ważne było dla nich utrzymanie go na dotychczasowym stanowisku, aby mógł w ten sposób kontynuować walkę o demokrację i rządy prawa.

Po pewnym czasie protesty przekształciły się w ruch rewolucyjny, którego celem jest przywrócenie niezależności i podkreślenie jej pojmowania, jak również zakorzenienie inicjatyw obywatelskich i odpowiedzialności zbiorowej w umysłach większości Macedończyków. Każdy ruch obywatelski ma swoje charakterystyczne momenty – ten wyróżnia się radosnymi bryzgami kolorowych farb na ulicach i farbą wystrzeloną niczym w paintballu w kierunku pomników, rzeźb i budynków wzniesionych w ramach Skopje 2014 – rządowego projektu rewitalizacji miasta, który wywołał wiele kontrowersji z powodu wysokich kosztów.

Niezadowolenie i złość protestujących wywołane są konsekwencjami wieloletniego sprawowania władzy przez prawicowy, ultranacjonalistyczny rząd. Protesty mają na celu odbudowę macedońskiego społeczeństwa. Codzienny aktywizm urósł do rangi fenomenu szerzej nieznanego w tym kraju byłej Jugosławii, gdzie ruchy obywatelskie nie miały wcześniej większego znaczenia. Tak narodziła się kolorowa rewolucja.

Ruch młodych cieszy się szerokim poparciem

Nie ma jednej, konkretnej przyczyny, która wywołała tę rewolucję. Chodzi raczej o dziesiątki problemów politycznych i społecznych, przez które w ciągu ostatnich 20 lat stale narastało niezadowolenie społeczeństwa. Pogłębiające się nierówności społeczne, wybiórczy wymiar sprawiedliwości, karanie więźniów politycznych, niekontrolowana emigracja młodych, ograniczenie wolności słowa i wypowiedzi oraz nierozsądne gospodarowanie budżetem publicznym. Do tego dochodzą przesłanki wskazujące na to, że partia rządząca dopuściła się przestępstwa wyborczego. Jedno jest pewne – takie wartości mają coraz mniejsze znaczenie i wkrótce trzeba będzie zastąpić je czymś nowym.

Najliczniejszą grupę tej rewolucji stanowią młodzi Macedończycy, uczniowie szkół i studenci stanowią. Nie są jednak osamotnieni w walce. Mają bezwarunkowe wsparcie ze strony rodziców, artystów, nauczycieli akademickich, ekspertów, organizacji pozarządowych, aktywistów, macedońskich społeczności za granicami kraju i zwykłych obywateli, którzy po 10 latach życia w reżimie despotyzmu mają już serdecznie dosyć.

Niemniej jednak, w 2015 roku to właśnie studenci zapoczątkowali długo wyczekiwaną zmianę, tworząc strefy autonomiczne na kampusach uniwersyteckich i krytykując porażkę reformy szkolnictwa wyższego.

Co jest na końcu tęczy?

Widok Macedończyków, zwłaszcza tych młodych, walczących o swoje przekonania i ideały, jest naprawdę krzepiący. Jako głos swojego społeczeństwa śmiało protestują przeciwko nierównościom, które powstały w kraju po zmianie ustrojowej.

Jasno pokazują, że chcą nowoczesnej przyszłości dla Macedonii: mądrych i rozsądnych pomysłów na rozwiązywanie problemów, a także wiedzy i sposobów, które pozwolą wykorzystać je w praktyce. Potrzebna jest także determinacja prowadząca do zbudowania lepszego, sprawiedliwego społeczeństwa. Macedońska młodzież może z pewnością zgodzić się ze stwierdzeniem, że przyszłość należy do młodych ludzi, którzy wierzą w piękno swoich marzeń.