Nowa Skandynawia?

Artykuł opublikowany 17 stycznia 2006
opublikowano w społeczności
Artykuł opublikowany 17 stycznia 2006

Z przykrością stwierdzam, że ten artykuł nie został jeszcze poddany edycji i nie jest jeszcze opublikowany w żadnej grupie.

Od roku 1986, wśród społeczeństw Hiszpanii i Portugalii obserwuje się ogromny postęp społeczny – odwrót od konserwatyzmu i tradycjonalizmu.

W roku 1986 w Hiszpanii i Portugalii otwarta deklaracja homoseksulaności wymagałaby ogromnej odwagi, kampanie promujące stosowanie środków antykoncepcyjnych wśród młodzieży wzbudzały kontrowersje, liczba osób nieuczęszczających na lekcje religii w szkołach publicznych była bardzo niska, rozwody były legalne w Hiszpanii od niespełna pięciu lat i nikt nie przewidywał, że przed końcem XX-go wieku imigracja stanie się dużym problemem.

Kościół katolicki

Z końcem ery dyktatorskiej w Hiszpanii i Portugalii w XX wieku, wszechobecny na wszystkich poziomach życia społecznego silny wpływ Kościoła katolickiego zaczął słabnąć wraz z nadejściem demokracji. Od roku 1976 Portugalia jest państwem świeckim; sekularyzacja zaczęła stopniowo postępować i w jej wyniku w 2001 r. uchwalono prawo, które potwierdziło wolność religijną i stało się precedensem dla uchwalenia kolejnych praw, takich jak zakaz umieszczania symboli religijnych na budynkach, co jednak nie obyło się bez protestów ze strony kościoła i partii konserwatywnych.

W Hiszpanii - kraju o silnych związkach z katolicyzmem par excellence, kościoły pustoszeją nawet bardziej niż w sąsiadujących krajach europejskich: tylko 25% populacji chodzi do kościoła przynajmniej raz w tygodniu. Odsetek ten sięga w przypadku Irlandii do 84%, 45% we Włoszech, 27% w Wielkiej Brytanii i 21% we Francji. Jednak Kościół nie zamierza się poddać w walce o wiernych, czego dowodem były ostatnio kontrowersje na temat uchwały mającej na celu zmniejszenie roli religii w edukacji publicznej, które doprowadziły w listopadzie do demonstracji ponad miliona konserwatystów w Madrycie.

Aborcja i klonowanie

Portugalia i Hiszpania wprowadziły podobną legislację dotyczącą aborcji: jest ona dozwolona jedynie w kilku przypadkach; jednym z nich jest ryzyko fizycznego lub psychicznego uszczerbku na zdrowiu matki. Jednak podczas gdy swobodna interpretacja tej ustawy przez sądy w Hiszpanii doprowadziła do tego, że w praktyce aborcja jest dostępna dla każdej kobiety, w Portugalii, według oficjalnych statystyk, przeprowadza się rocznie pomiędzy 20 a 40 tys. nielegalnych aborcji. Po wielu bezskutecznych próbach legalizacji aborcji, portugalski rząd Jose Socratesa nadal planuje przeprowadzić referendum w tej sprawie, pomimo że wniosek ten został odrzucony już dwukrotnie.

W obu krajach klonowanie reproduktywne jest zabronione, jednak w Portugalii nie istnieje ustawa dotycząca badań nad komórkami macierzystymi, w Hiszpanii już od 2003 r. rozważa się jej wprowadzenie. Ustawa o Rozrodzie Wspomaganym z maja 2005 r. umieściła Hiszpanię w grupie krajów o najbardziej zaawansowanym ustawodawstwie względem badań nad komórkami macierzystymi i klonowaniem terapeutycznym.

Związki homoseksualne

Artykuł 13 portugalskiej konstytucji stwierdza, że nikt nie może być dyskryminowany ze względu na orientację seksualną. Pomimo znacznego postępu, jaki poczyniła Portugalia w ciągu ostatnich 20 lat, społeczność homoseksualna jest nadal dyskryminowana. Mimo ustawy o partnerstwie cywilnym, pary homoseksualne nie mogą zawierać związków małżeńskich i dokonywać adopcji. Portugalski kodeks prawny zasądza większe wyroki za molestowanie nieletnich na tle homoseksualnym niż heteroseksualnym, jak również stosuje dyskryminujące określenia takie jak „gwałt na tle homoseksualnym”, co w przypadku popełnienia tego samego przestępstwa przez osobę heteroseksualną określane jest jako „wykorzystywanie seksualne”.

W kwietniu 2005 r. Hiszpania jako trzeci kraj na świecie zalegalizowała małżeństwa pomiędzy parami tej samej płci i jako pierwszy nadała im takie same prawa jak parom heteroseksualnym, łącznie z prawem do adopcji. Krok ten zyskał 66 procentowe poparcie społeczeństwa, co oznaczało ogromną zmianę, biorąc pod uwagę fakt, iż niespełna 30 lat wcześniej osoby homoseksualne mogły zostać aresztowane z powodu swojej orientacji.

Imigracja

W roku 1981 w Portugalii mieszkało 54 tysiące obcokrajowców. Liczba ta wzrosła gwałtownie do 100 tysięcy w 1991 r. i ponad 350 tysięcy w 2001. Większość imigrantów pochodzi z byłych kolonii portugalskich i Europy wschodniej. Portugalia jest obecnie czwartym najbardziej chłonnym pod względem imigracji krajem Unii Europejskiej.

Również w Hiszpanii, w 1986 r. obcokrajowcy nie przedstawiali nawet 1% populacji, lecz w ciągu ostatnich kilku lat kraj ten stał się głównym celem imigrantów w UE. Oznacza to, że jeden spośród trzech imigrantów którzy wybrali UE jako kraj docelowej imigracji w latach 2004 i 2005 osiedlił się w Hiszpanii. „Nowi Hiszpanie” reprezentują obecnie 8.4% populacji i rozwiązali problem niskiego przyrostu naturalnego Hiszpanii. Populacja tego kraju wzrosła od niespełna 40 milionów mieszkańców w 2000 r., do ponad 44 milionów pod koniec roku 2005.