Osmolony garnek, osmolony kociołek

Artykuł opublikowany 19 sierpnia 2007
Artykuł opublikowany 19 sierpnia 2007

Gdy pewnego dnia będziemy mieli wspólny kontynentalny sposób karcenia hipokryzji, tak być może brzmiałby zachodnioeuropejski przykład: "Co powiedział garnek kaznodziei który rzucił kamień z ambony w ser camembert, gdy śmiał się szpital".

W dawnych czasach, kiedy gotowano na paleniskach, żelazny garnek i kociołek stawały się czarne od sadzy od ognia. Angielskie wybrażenie pot calling the kettle black jest odwrócone w języku polskim, gdzie większy garnek zostaje hipokrytą: przyganiał kocioł garnkowi a sam smoli. Francuska opinia zawarta jest w humorystycznym spojrzeniu na tą sprawę: c'est la casserole qui dit a la poele 'cul sale'. To garnek mówi patelni, że ma brudny tyłek.

Przejdźmy od przyrządów kuchennych i ich mosiężnych tyłków (bycie tak łysym jak mosiądz czy posiadanie mosiężnej szyi zawiera echa podobnych odczuć zażyłości w języku angielskim), do bardziej jadalnych rzeczy w kuchni. Nie ograniczony przez stereotypy, pyszny francuski le camembert qui dit au bleu tu pues (ser camembert mówi serowi pleśniowemu „śmierdzisz”), wypiera bardziej popularne powiedzonko c'est l'hôpital qui se fout de la charite - to szpital śmieje się z miłosierdzia.

Niemcy ostrzegają, kiedy znajdujesz się na niepewnym gruncie mówiąc wer im Glashaus sitzt, soll nicht mit Steinen werfen – nie możesz rzucać kamieni, gdy siedzisz w szklarni! Jednak głęboko katolicka tożsamość Włochów ujawnia się gdy coś ich zdumiewa senti da quale pulpito viene la predica! – słuchaj z której ambony przemawia kaznodzieja! Sposób przedstawienia zważywszy i echa bytności papieża w Watykanie jest również być może najbardziej trafnym, biorąc pod uwagę pochodzenie słowa "hipokryzja" ὑπόκρισις (hypokrisis) z języka greckiego, w którym dosłownie oznacza ono "przedstawiać".