Sprawozdanie ze spotkania nt. Partnerstwa Wschodniego

Artykuł opublikowany 19 maja 2009
Artykuł opublikowany 19 maja 2009
Zapraszamy do zapoznania się ze sprawozdaniem i zdjęciami ze zorganizowanego przez nasz zespół spotkania nt. Partnerstwa Wshodniego. Pragniemy przy okazji jeszcze raz podziękować panelistom i uczestnikom za interesującą dyskusję.

W dniu 8 maja 2009 r, odbyło się spotkanie "Partnerstwo Wschodnie - perspektywy współpracy we wschodnim wymiarze Europejskiej Polityki Sąsiedztwa", zorganizowane przez Stowarzyszenie Babel Polska oraz warszawski zespół magazynu europejskiego cafebabel.com. Spotkanie zgromadziło ekspertów ds. wschodniego wymiaru Europejskiej Polityki Sąsiedztwa. W panelu dyskusyjnym zasiedli: dr Przemysław Żurawski vel Grajewski - Adiunkt na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologii Uniwersytetu Łódzkiego, ekspert Centrum Europejskiego Natolin, Bartosz Cichocki - Koordynator programu Europa Wschodnia/Eurazja w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych, oraz red. Małgorzata Nocuń - Zastępca redaktora naczelnego „Nowa Europa Wschodnia”. W dyskusji wzięli udział m.in. przedstawiciele nauki, organizacji pozarządowych, mediów oraz studenci.

Po otwarciu spotkania, moderator dyskusji, Piotr Maciej Kaczyński z Centrum Studiów nad Polityką Europejską (CEPS) w Brukseli, wspomniał o organizatorze, przedstawił skład panelu dyskusyjnego i krótko przypomniał historię i zarysy inicjatywy Partnerstwa Wschodniego. Następnie poprosił pierwszego z uczestników panelu, dr Przemysława Żurawskiego vel Grajewskiego, o wskazanie najważniejszych w jego opinii szans i zagrożeń dla Partnerstwa Wschodniego.

2.jpg Dr Żurawski vel Grajewski stwierdził, że jednym z głównych sukcesów, jakie mogą zostać osiągnięte dzięki wdrożeniu omawianej inicjatywy, jest liberalizacja systemu wizowego, ostatnio zaostrzonego np. dla Ukraińców w związku z rozszerzeniem strefy Schengen. Wśród szans wymienił także możliwość stabilizacji w państwach objętych Partnerstwem, jeden z głównych celów inicjatywy. Podkreślił także, że z instytucjonalnego punktu widzenia współpraca w sprawie Partnerstwa Wschodniego m.in. ze Szwecją będzie dla Polski pożyteczna. Dr Żurawski vel Grajewski zwrócił jednak uwagę na fakt, że wymiar finansowy Partnerstwa Wschodniego nie jest zbyt zachęcający, dlatego też trzeba przyciągnąć więcej funduszy na jego wdrożenie. Stwierdził także, że inicjatywa UE jest różnie postrzegana przez kraje spoza Unii w niej uczestniczące (np. Ukraina nie jest zadowolona ze "stawienia jej w jednym szeregu z Azerbejdżanem"). Podkreślił, że działalność w ramach Partnerstwa Wschodniego stanowić powinna jedynie fragment polskiej polityki wschodniej, oraz że zaangażowanie w europejską inicjatywę Partnerstwa nie może usprawiedliwiać bierności na innych płaszczyznach tej polityki. Jako potencjalnych sojuszników w prowadzeniu polityki wschodniej wskazał na państwa bałtyckie i skandynawskie, oraz potencjalnie Czechy i Rumunię. Stwierdził natomiast, że zarówno Rosja (pragnąca odgrywać obok UE rolę współpatrona Partnerstwa Wschodniego), jak i Stany Zjednoczone (ze względu na osłabienie relacji) nie będą działać na rzecz rozwoju tej polityki.

Małgorzata Nocuń, redaktor "Nowej Europy Wschodniej", w swoim wystąpieniu zwróciła uwagę na inne projektowane płaszczyzny współpracy w ramach Partnerstwa Wschodniego. Wskazała m.in. na dywersyfikację dostaw nośników energii, poprawę funkcjonowania służby zdrowia, ocalanie dóbr kultury. Redaktor Nocuń stwierdziła, że wiele z tych zagadnień jest bardzo istotne dla społeczeństw państw objętych Partnerstwem i rzutuje tam na społeczny odbiór tej inicjatywy. Podkreśliła jednak, że od woli politycznej zależy, czy wspomniane wymiary współpracy uda się rozwinąć w ramach projektu Partnerstwa. Trudno też już obecnie jednoznacznie określić co ostatecznie ta inicjatywa przyniesie.

5.jpg Kolejny z prelegentów, Bartosz Cichocki z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, zwrócił uwagę na dylemat rozszerzanie vs. pogłębianie współpracy łączący się ze Europejską Polityką Sąsiedztwa. Podkreślił, że współpraca we wschodnim wymiarze tej polityki opiera się na doświadczeniach i instrumentach wypracowanych w ramach współpracy z państwami Bałkanów Zachodnich. Następnie Bartosz Cichocki zwrócił uwagę na wiążące się z tym zbliżanie norm i standardów, rozwój połączeń infrastrukturalnych, wymiany handlowej i platform politycznych, oraz transformację w ogólności. Odniósł się także do relacji między inicjatywami Partnerstwa Wschodniego i Synergii dla Morza Czarnego, podkreślając, że regionalny aspekt współpracy jest istotny. Wskazał także na znaczną rolę, jaką w rozwoju Partnerstwa Wschodniego odegrać mogą Niemcy i Rosja.

W żywej dyskusji, która nastąpiła po panelu dyskusyjnym, podnoszona była kwestia m.in. zdefiniowania interesów Polski w odniesieniu do polityki wschodniej, finansowania Partnerstwa Wschodniego, zagadnienie budowy społeczeństw obywatelskich w państwach objętych Partnerstwem i reakcji społeczeństw tych państw na omawianą inicjatywę.

6.jpg Tytułem podsumowania, prowadzący dyskusję Piotr Maciej Kaczyński, zwrócił uwagę na fakt, że w ramach Partnerstwa Wschodniego nie ma mowy o perspektywie członkostwa w UE. Przypomniał także, że ważnym elementem tej inicjatywy, oprócz np. ułatwień wizowych, jest rozwój kontaktów międzyludzkich, w tym m.in. wymian studentów, lekarzy, przyznawanie stypendiów, czyli to, czego w dużej mierze oczekują społeczeństwa państw objętych Partnerstwem. Zwrócił też uwagę na akcentowane już wcześniej przez prelegentów zróżnicowanie podejścia do omawianej inicjatywy w państwach nią objętych. Wreszcie przypomniał, że oprócz 600 mln euro na "rozruch" inicjatywy, może ona w dalszej perspektywie otrzymać wsparcie w ramach polityk rozwojowych państw członkowskich UE, oraz z innych funduszy.