Stambuł: na skrzydłach książek przez języki i kultury

Artykuł opublikowany 5 stycznia 2015
Artykuł opublikowany 5 stycznia 2015

Wyjechać do Londynu bez opuszczania Stambułu? Dlaczego nie! Dzięki BookSerf można wygodnie rozsiąść się w kanapie i zanurzyć w interesującej lekturze w innym języku bez potrzeby wydawania pieniędzy na bilet lotniczy. 

Dorastałem w małym miasteczku w Turcji. Mieściła się tam niezwykła księgarnia, której członkowie mogli pożyczać książki uiszczając niewielką opłatę. I pomimo tego, że nie przypominam sobie cen książek w tamtym okresie, doskonale pamiętam uczucie szczęścia, jakie dawało wypożyczanie książek. Choć od tamtego czasu minęło wiele lat, usłyszałem niedawno, że moja mała księgarnia jest również dostępna online i stała się międzynarodowa. Lingwistyczni miłośnicy mogą tam wymieniać się książkami w różnych językach, dzięki czemu pokonywana jest bariera między Turkami i imigrantami zamieszkającymi Stambuł. 

Inicjatywa BookSerf została zapoczątkowana w Stambule w 2012 roku przez dwóch studentów: Kerem Güneşa i Erbila Sivaslıoğlu. Chociaż istnieje wiele platform wymiany książek, ta wyróżnia się na ich tle ze względu na swe zasady działania — można tam wypożyczyć wyłącznie zagraniczne książki. Ma to na celu wspieranie wymiany kulturowej pomiędzy dwoma środowiskami, które zazwyczaj istnieją oddzielnie. Zapytany o powody, dla których w księgarni promuje się teksty nietureckojęzyczne, Kerem wyjaśnia: „W Stambule można znaleźć zarówno cudzoziemców, jak i lokalnych mieszkańców, którzy lubią czytać książki w obcych językach. Poprzez tego rodzaju wymianę  książek jesteśmy w stanie osiągnąć trzy cele. Po pierwsze, zmniejszamy dystans między obiema grupami, tym samym tworząc wielokulturową społeczność. Po drugie, ułatwia to integrację cudzoziemców w Stambule. A po trzecie, nasza działalność nie zagraża lokalnemu rynkowi, dzięki czemu utrzymujemy dobre stosunki z innymi księgarniami i wydawnictwami”.

W ciągu ostatnich dziesięciu lat liczba cudzoziemców w Stambule wzrosła - obecnie mieszka tu i pracuje wielu ludzi o różnym pochodzeniu. Dzięki dostępności książek w różnych językach, goście księgarni mogą spotykać się i nawzajem edukować w zakresie swych języków i kultur. Jest to korzystne zarówno dla imigrantów, jak i lokalnych mieszkańców. Wymiana językowa i kulturowa pomaga łączyć lokalne i międzynarodowe doświadczenia Stambułu. Kerem i Erbil przyczyniają się do rozwoju inicjatywy poprzez organizowanie takich imprez jak wieczory z cyklu „Meet the Author” (spotkania z autorem, tłum). Jest to kolejny sposób na powiększenie grupy miłośników BookSerf, w skład którego wchodzą już osoby pochodzenia tureckiego, francuskiego i niemieckiego. 

Głównym celem BookSerf jest wciąż tworzenie własnej, unikatowej i wielokulturowej społeczności. Aby stać się członkiem społeczności należy udostępnić dla innych użytkowników tej platformy 8 - 10 nietureckojęzycznych książek, wraz z ich opisami i zdjęciami. Następnie, jeśli ktoś chce wypożyczyć jedną ze swoich książek, może spotkać się z osobą zainteresowaną i powierzyć jej swoją własność na okres dwóch tygodni. Przy okazji każdej takiej interakcji masz okazję poznać nową osobę. W ten oto sposób tworzy się i nieustannie powiększa sieć znajomych.

BookSerf nie tylko umożliwia tę wyjątkową wymianę lingwistyczną, ale również przynosi korzyści ekonomiczne. Nietureckojęzyczne książki są stosunkowo drogie w Stambule ze względu na relatywnie niską wartość liry tureckiej w stosunku do innych walut. Platforma ta stwarza zatem punk dostępu dla tych, którzy chcieliby czytać książki w różnych językach, ale nie mogą sobie na to pozwolić. Wielką grupą beneficjentów tego modelu są studenci.

Twórcy projektu wygłosili w Stambule przemówienie podczas konferencji TEDx. Skierowali w nim uwagę słuchaczy na swoje międzynarodowe cele. „W listopadzie jedziemy do Berlina, aby napisać tam pierwszy rozdział europejskiego BookSerf. Naszym kolejnym celem będzie rozwój wielokulturowej wspólnoty w Londynie, Paryżu i Barcelonie”. Jeżeli inicjatorom BookSerf uda się osiągnąć ich cele w różnych miastach Europy, będzie to wspaniała okazja dla osób wielojęzycznych do dzielenia się swoimi książkami. Co jednak ważniejsze - umożliwi to wymianę językową i kulturową. We współczesnym zglobalizowanym świecie potrzeba nam więcej tolerancji i solidarności, a książki wydają się być idealnym narzędziem do budowania mostów między ludźmi i kulturami. BookSerf może zatem odgrywać rolę medium, awangardowej platformy umożliwiającej wymianę książek, znakomicie dostosowanej do potrzeb naszej nowej, wielokulturowej rzeczywistości.