Władza, ambicje i „Borgen”: duńska fikcja nie dla sceptyków

Artykuł opublikowany 27 marca 2012
Artykuł opublikowany 27 marca 2012
Dania zmienia się w prawdziwą maszynę eksportującą telewizyjne produkcje. Po sukcesie serialu „The Killing”, który doczekał się swojej amerykańskiej wersji, koncentrujący się na krajowej polityce „Borgen” spotkał się z uznaniem europejskich krytyków.

Początki

Wyprodukowany przez DR/Danish Broadcasting Corporation serial został po raz pierwszy wyemitowany przez duńską stację telewizyjną DR1 w 2010 roku. Dwa lata później, po tym jak brytyjska BBC nabyła prawa do jego emisji w 2011 roku i stworzyła do niego angielskie napisy, serial zyskał kilkumilionową publiczność ARTE. Francusko-niemiecka stacja telewizyjna, wyemitowała dwa pierwsze odcinki produkcji, w czwartek 9 lutego. W tym samym czasie, dziennik Le Monde rozpisał się na temat serialu, podkreślając przy tym jego atuty. Ale kogo mogłaby zainteresować duńska polityka?

Serial przedstawia proces dojścia do władzy pierwszej w historii kraju kobiety – szefa rządu. Opowiada też o problemach (wynikających m.in. międzypartyjnych sporów i konfliktów z mediami), z którymi boryka się bohaterka, zanim zostaje wybrana premiere. Jej zwycięstwo w wyborach staje się okazją do zaprezentowania trzech najważniejszych elementów świata przedstawionego w serialu: władzy, polityki i prasy, które mają decydujący wpływ na przyszłość kraju. Wydawać by się mogło, że realizacja serialu, nieprzypadkowo zbiegła się z pierwszym w historii Danii, wyborem kobiety na stanowisko przewodniczącego rządu, w 2011 roku.

"Borgen", to nazwa duńskiego parlamentu.

Kłamstwa, skandale, tajne porozumienia, walka o władzę, tematy, o których można mówić i tematy tabu, żądza kontrolowania mediów, układy z dziennikarzami – wszystko to stoi za decyzjami politycznymi, przy podejmowaniu których nie uwzględnia się interesów obywateli. Birgitte Nyborg(Sidse Babett Knudsen) staje się częścią tego chaosu, starając się jednocześnie być wierna swoim zasadom. Reprezentując partię polityczną o umiarkowanych poglądach, wydaje się być idealną reprezentantką kraju. Nie mniej jednak, bycie kobietą nawet w tak nowoczesnym kraju, jakim jest Dania, wydaje się być dla niej przeszkodą. Jej rodzina: pracujący na uniwersytecie mąż oraz dwójka dzieci z czasem zaczną schodzić na drugi plan. Po tym jak partner Birgitte godzi się na rezygnację z kariery zawodowej, na rzecz opieki nad potomstwem, bohaterka koncentruje się na swojej karierze politycznej. Jest atrakcyjna, inteligentna, pracowita, gotowa do walki i posiada duże zdolności negocjacyjne, ale jest przede wszystkim zwykłą kobietą, z którą mogłaby się identyfikować każda reprezentantka płci pięknej ( interesujące jest ukazanie bohaterki, w początkowych scenach serialu, jako osoby troszczącej się o swoją kondycję i wygląd). Po wielu godzinach w pracy, Birgitte stara się wracać do domu na czas, aby móc pomóc swoim dzieciom w pracach domowych, opowiedzieć im bajkę, pozbierać naczynia i na nowo rozpalić płomień namiętności w swoim małżeństwie.

Sekret tkwi w intrydze

Do atutów filmu należą: dobrze napisana i sprawnie poprowadzona intryga, szybkie tempo akcji, które sprawia, że serial ogląda się z zainteresowaniem, bardzo precyzyjne dialogi, które wymagają zaangażowania widza oraz pokazują, że w polityce często najważniejsze jest utrzymanie się przy władzy lub jej obalenie (zależnie od sytuacji, w której się znajdujesz), nawet, gdy ma to nastąpić przy pomocy skandalu.

Do tego wszystkiego należy dodać bardzo dobrze dobrane scenerie, które reprezentują miejsca interakcji i spotkań: parlament (w Danii nazywany Borgen), gdzie znajduje się biuro pani premier (przemieszczającej się na rowerze) oraz liderów różnych partii politycznych; studio telewizyjne i redakcja głównej duńskiej stacji telewizyjnej, gdzie gośćmi często są krajowi politycy (wielokrotnie powtarzający, że „nikomu nie można ufać”); dom Birgitte, położony na obrzeżach duńskiej stolicy, zaskakujący ogromem otwartych przestrzeni, a także Kopenhaga, na tle której rozgrywa się akcja – ukazując życie codzienne mieszkańców - uporządkowane i spokojniejsze niż w południowej części Europy.

Każdy jednogodzinny odcinek przedstawia realia, w jakich funkcjonuje słaby rząd, gotowy runąć jak domek z kart, w przypadku najmniejszego ataku wroga. Serial pokazuje również, że równe traktowanie kobiet i mężczyzn jest trudne do osiągnięcia, nawet w krajach skandynawskich, uznawanych przez wielu za wzór do naśladowania. Czy Birgitte Nyborg uda się osiągnąć sukces w życiu zawodowym, bez wyrzeczeń w sferze osobistej? Ostatni odcinek pierwszego sezonu, wydaje się odpowiadać na to pytanie – choć nie stawia się go w sytuacji, gdy sukces osiągany jest przez mężczyznę.

Dlaczego warto obejrzeć „Borgen”?

Serial wnosi innowacyjność do nudnego świata telewizji. Udowadnia też, że produkowanie programów wysokiej jakości jest możliwe także w Europie, nawet gdy inspiracją do ich stworzenia są produkcje amerykańskie (twórca „Borgen”, Adam Price, otwarcie przyznaje, że na kształt serialu duży wpływ miały programy, takie jak The West Wing”).

„Borgen” doczekał się drugiego sezonu, który jest już emitowany w Danii. W naszej części Europy, będziemy musieli jeszcze poczekać na możliwość delektowania się kolejnymi odcinkami serialu. Oczywistym jest fakt, że serial nadal cieszy się dużą oglądalnością oraz to, że mój duński (prawie nieistniejący) znacznie się poprawił. Wraz z „The Killing”, serial wysoko podniósł poprzeczkę dla produkcji europejskich. Już teraz, nasza uwaga zwraca się ku szwedzko-duńskiej koprodukcji, zatytułowanej „Bron”. Czekając na możliwość oceny, czy serial dorówna swojemu poprzednikowi, wyrażamy wdzięczność twórcom „Borgen” za przypomnienie, że prawdziwa polityka, nadal istnieje, nawet, jeśli jej egzystencja ogranicza się do świata fikcji. Tak ( tłum. z duńskiego: dziękujemy)!

Drugi sezon „Borgen” zostanie wyemitowany we Francji przez stację ARTE jesienią 2012 roku.

Przeczytaj ten artykuł i inne teksty zamieszczone na nowym blogu cafebabel poświęconym serialom telewizyjnym Eurosoap.

Zdjęcia: zdjęcie tytułowe: oficjalna strona Borgen w BBC; w tekście © udostępnione przez oficjalną stronę Borgen duńskiej stacji DR1, video, zwiastun dvd, (cc) arrowvideouk/ youtube(cc) freshfilm/youtube