kultura

9. listopada - dzień przeznaczenia dla Niemców

Artykuł opublikowany 5 listopada 2009
Artykuł opublikowany 5 listopada 2009
Od rewolucji do zjednoczenia, od puczu Hitlera do "nocy kryształowej": 9. listopada opowiada historię Niemiec XX wieku.

1918 - powołanie republik

©Deutsches Bundesarchiv (German Federal Archive)/ WikimediaStrajk marynarzy w cesarskich Niemczech w ostatnich tygodniach pierwszej wojny światowej prowadzi do rewolucji. 9. listopada 1918 r., po oficjalnym zakończeniu wojny, socjaldemokrata Philip Scheidemann ogłasza przed gmachem Reichstagu powstanie republiki. Tego samego popołudnia konkuruje z nim komunista Karl Liebknecht proklamując "wolną republikę socjalistyczną".

1923 - Marsz Hitlera na stolicę

©Deutsches Bundesarchiv (German Federal Archive)/ WikipediaPo 5 latach Republika Weimarska znajduje się w politycznym i gospodarczym kryzysie. W nocy z 8 na 9 listopada 1923r. Adolf Hitler ogłasza w Monachium "narodową rewolucję" i wzywa do "marszu na Berlin". Pucz jest brutalnie stłumiony przez policję. NSDAP zostaje zdelegalizowana a Adolf Hitler skazany na 5 lat więzienia.

1938 - płonące synagogi

©Deutsches Bundesarchiv (German Federal Archive)/ WikipediaNarodowosocjalistyczny reżim upamiętnia rocznicę puczu z 1923 r. na swój sposób: 9. listopada 1938r. w Niemczech płoną synagogi. Niezliczone rzesze obywateli pochodzenia żydowskiego jest maltretowanych, tysiące sklepów i domów zburzonych. Po tak zwanej "nocy kryształowej" nasilają się prześladowania Żydów. Już następnego dnia ponad 30 000 mężczyzn pochodzenia żydowskiego zostaje przetransportowanych do obozów koncentracyjnych.

1989 - "My jesteśmy ludem!" ("Wir sind das Volk!")*

©http://www.flickr.com/photos/percygermany/Nieustanne demonstracje i niezliczone wyjazdy na zachód przez Węgry stawiają rząd NRD pod presją. Na międzynarodowej konferencji prasowej, wieczorem 9 listopada 1989r.Günter Schabowski, członek biura politycznego NRD, nie ma innego wyjścia: ogłasza, że wolno "natychmiast i niezwłocznie" udać się na zachód. Zaraz potem tysiące obywateli NRD przekraczają granicę do Berlina Zachodniego. Mur upadł.

Podczas gdy w zjednoczonych Niemczech trwają poszukiwania odpowiedniej daty na świętowanie dnia narodowego, rozważa się także 9. listopada. Jednak ponieważ tego dnia miały miejsce także wydarzenia "nocy kryształowej", zostaje wybrany 3 października - data oficjalnego zjednoczenia Niemiec w roku 1990.

*Hasło demonstracji przeciwko władzy (tzw. "demonstracji poniedziałkowych"), mających miejsce na jesień 1989r., po raz pierwszy użyte przez pastora Christiana Führera w Lipsku.