kultura

Drugie oblicze historii: Izraelczycy i Palestyńczycy w szkole

Artykuł opublikowany 3 lutego 2009
Artykuł opublikowany 3 lutego 2009
Organizacja pozarządowa poświęciła 5 lat na stworzenie podręcznika dla dzieci. Dwie wersje historii, żydowska i palestyńska, zostały połączone w jednej książce.

Ile miasteczek zostało zmiecionych z powierzchni ziemi? 370 – odpowiedzą Izraelczycy; 418 – odpowiedzą Palestyńczycy. Historia jako wielka przeszkoda stanowi istotny punkt odniesienia w każdym z konfliktów, zwłaszcza na Bliskim Wschodzie, gdzie daje się odczuć jeszcze jej echa. Pięć lat temu, aby zmienić tę sytuację, powstała grupa złożona z nauczycieli izraelskich i palestyńskich (pochodzących z Hebronu, Betlejem oraz Wschodniego Jeruzalem) koordynowana przez Dana Bar-On (który zginął kilka miesięcy temu) oraz Samiego Adwana. Ci wykładowcy uniwersyteccy będący laureatami nagrody przyznawanej przez Peace Reserch Institute for the Middle Est [Instytut badań pokojowych na rzecz Bliskiego Wschodu] z siedzibą w Beit Jalah, na Zachodnim Brzegu, składającego się z Izraelczyków oraz Palestyńczyków, którzy postanowili przedstawić nowe spojrzenie na historię. Jak? Przy pomocy podręcznika szkolnego, „Drugie oblicze historii” – zostało wydane we Włoszech przez wydawnictwo Una Città (wydawnictwo mające nazwę taką sama jak miesięcznik) oraz we Francji pod redakcją Liliany Levi. Tekst we włoskiej wersji językowej opatrzony został wstępem Waltera Veltroniego oraz słowem wprowadzającym napisanym przez francuskiego historyka Pierre’a Vidala-Naqueta.

Historia, która nie dzieli

(wyd.Una Città)Pracująca przez rok grupa składała się z 700 uczniów, około 12 nauczycieli izraelskich i palestyńskich, którzy podjęli się wspólnej pracy nad historią tego rejonu świata. Ich zadaniem było przedstawienie nowego spojrzenia na przeszłość. Według Dana Bar-On, głównym zadaniem grupy było „rozbrojenie historii, ponieważ w tekstach z podręczników szkolnych znaleźć można jedynie słuszną wiedzę przedstawiającą punkt widzenia własnego narodu”. Podczas prac nad nowym podręcznikiem dwie grupy – koordynowane przez Adnana Musallama – Palestyńczyka oraz przez Eyala Naveha – Izraelczyka – pracowały oddzielnie. Kolejnym zadaniem grup było stworzenie takiego rodzaju narracji, aby żaden z narodów nie czuł, że zmuszony został do ustępstw względem drugiego. Na koniec oba teksty zostały przetłumaczone na arabski oraz hebrajski i odczytane na głos: „Zobaczyć z bliska i usłyszeć jak wygląda drugie oblicze tych samych wydarzeń może stanowić doskonałe doświadczenie” - mówi Sami Adwan. Ważne jest w tym przypadku uszanowanie oraz akceptacja obu sposobów przedstawiania wydarzeń. Nikt nie wymaga, abyśmy podzielali punkt widzenia innych – istotne jest przyjęcie go do wiadomości oraz zaakceptowanie go.

Dzisiaj, po 5 latach: „projekt podwójnej narracji PRIME jest kontynuowany, chociaż w obecnej sytuacji wojny w Gazie oraz pogorszenia dwustronnych stosunków presja którą odczuwają nauczyciele jest ogromna. Pomimo to, projekt PRIMA, który dzisiaj obejmuje nowe wydarzenia historyczne w stosunkach Palestyna-Izrael, zostanie opublikowany w tym roku, w językach: arabskim i hebrajskim. Mamy także nadzieje, że zostanie przetłumaczony także na angielski” - deklaruje Bob Loeb z projektu PRIME.