kultura

Europa na wakacjach

Artykuł opublikowany 2 lipca 2008
Artykuł opublikowany 2 lipca 2008
Mimo, iż na pierwszy rzut oka nie jest to oczywiste, urlop w całej Europie jest święty!

"Witajcie, witajcie, witajcie, słońce świeci, a ja mówię hej – jazda na południe!" – tak w przeboju „Ab in den Süden" śpiewał Buddy Vs. Dj The Wave. Już ładnych parę lat temu zwrócił uwagę na fakt, że jesteśmy, jak mówią spragnieni urlopu Niemcy, gotowi do wyjazdu na wyspy (dosłownie "dojrzali do wysp", czyli "reif für die Insel").

W przypadku niemieckiego słowa Urlaub©Katha(urlop), nie chodzi bynajmniej o relaksujący spacer przez opuszczone lasy liściaste (urbelassene Laubwälder), lecz o to, że przed planowaną nieobecnością w miejscu pracy, trzeba przełożonego poprosić o pozwolenie (czyli Erlaubnis). Mówiąc dokładniej: w IX w. urlop nazywał się jeszcze "urlub" – co wskazuje na bliskie pokrewieństwo z czasownikiem "erlauben" (pozwalać).

A kiedy już elokwentny globtroter dotrze na południe, zaleje go lawina wywodzących się z łaciny słów: vacances©Cédric(Francja), vacacciones©Pedro(Hiszpania), vacanze©Francesca(Włochy). A nawet vakantie w Holandii! W przeciwieństwie do językowych zwyczajów uniżonych Niemców, tutejsi przełożeni pewnie sami gdzieś wyjechali, ponieważ łacińskie słowo "vacans" oznacza po prostu: "mieć czas wolny, nie być zajętym". Hiszpanie wyrażają to również dokładniej - spędzanie wakacji wyrażają specjalnym czasownikiem veranear©Pedro. Przecież jest o wiele za gorąco...

We Włoszech i Niemczech zamiennie używa się również słowa "ferie" (niem. Ferien, wł. ferie). To także wpływ łaciny, ponieważ połączenie "festus" (świąteczny, odświętny) oraz "anum" (świętość) oznacza tęsknie wyczekiwany okres odpoczynku, kiedy podtrzymywało się religijną tradycję, a interesy zamykano. Do dziś w Hiszpanii i na południu Francji wielkie festyny ludowe określa się słowem "Feria". Również Anglicy jeszcze w XIV w. obchodzili święta religijne (holy day), zamiast dzisiejszego lenistwa (holiday©Chris).

Podsumowując, jedno jest pewne: do "słodkiego nic nierobienia" (süße Nichtstun ©Katha, sweet idleness©Chris, se la couler douce ©Cédric, il dolce far niente ©Francesca) językowo przystosowali się wszyscy Europejczycy!