kultura

Pisarze w Paryżu: miejsce (wyobrażone) zwane domem

Artykuł opublikowany 11 października 2012
Artykuł opublikowany 11 października 2012
W każdą sobotę o godzinie 17.00, piętro kultowej paryskiej księgarni ''Shakespeare and Company'', staje się miejscem spotkań podróżujących pisarzy. To właśnie tu, między regałami przepełnionymi niemą obecnością historii literatury, zobaczyć można wesołą grupę miłośników pisania, tworzącą ''The Other Writers’ Group''.
Część z nich dokonuje tu swojego odczytu po raz pierwszy, inni są członkami grupy od lat. Wszyscy jednak wiedzą, czego można się tu spodziewać: wyostrzonego słuchu i szczerej opinii tych, którzy oddani są sztuce pisania.

Od siedmiu lat te warsztaty pisarskie, będące jednocześnie otwartymi zajęciami kreatywnego myślenia, skupiają zagranicznych pisarzy mieszkających w Paryżu. Warsztaty ''The Other Writers’ Group'' , organizowane przez brytyjskiego pisarza Davida Barnesa, tworzą otwartą przestrzeń do czytania i dyskusji na temat rodzącej się literatury, są nie tylko miejscem wsparcia, ale również miejscem spotkań całej społeczności.

''Księgarnia ''Shakespeare and Company'' ma historyczne znaczenie nie tylko dla angielskojęzycznych pisarzy. Miejsce to od zawsze było również bazą logistyczną dla wszystkich żyjących na obczyźnie pisarzy i członków bohemy'' - wyjaśnia Alberto Rigettini, włoski poeta piszący w języku angielskim, prowadzący spotkania w ''The Other Writers’ Group''. ''Wielu młodych pisarzy, którzy przybyli do Paryża z zamiarem pisania, znalazło tu tymczasowe schronienie i poznało charakter tego miejsca. Idea stworzenia społeczności pisarzy, znajdujących się w podobnej sytuacji, wspólnie tworzących i wymieniających się doświdczeniami, zrodziła się po przeprowadzce Davida do Paryża. Alberto twierdzi, że od czasu założenia ''The Other Writers’ Group'' oraz pierwszych spotkań czytelniczych ''Spoken Word'', anglojęzyczna scena literacka, która istnieje w Paryżu od stu lat, uległa znacznym zmianom. ''Stworzono tu fantastyczną sieć kontaktów''- mówi Helen Cusack O’Keeffe, północnoirlandzka pisarka oraz regularna uczestniczka warsztatów i spotkań czytelniczych. ''Wszyscy cudzoziemcy, którzy przeprowadzili się do Paryża, mają podobne powody, dla których chcą tu być. Nawiązywanie kontaktów i poznawanie twórczości innych, wbogaca nas''.

Paryż - miejsce schronienia dla angielskojęzycznych pisarzy od czasów straconego pokolenia - nie traci na swojej atrakcyjności. Bruce Sherfield, który co dwa tygodnie prowadzi spotkania ''The Other Writers' Group'', szacuje, że w Paryżu mieszka około 250 regularnie piszących angielskojęzycznych autorów, a oprócz nich, w mieście jest jeszcze co najmniej tysiąc pisarzy, będących tutaj przejazdem.

Before Sunset (2004) and Midnight in Paris (2011) both feature male writers in Paris as one of their themes

Jednym z powodów, dla których twórcy decydują się na zamieszkanie i tworzenie w tym miejscu, jest odczuwalna obecność nieżyjących już, wielkich literatów oraz historyczny i kulturalny dorobek miasta.Większość angielskojęzycznych autorów odwiedza księgarnię ''Shakespeare and Company'' poszukując inspiracji. Duża część z nich decyduje się na uczestnictwo w programie czytelniczym.

''Paryż jest mitycznym miejscem. Jest tu też odpowiednia infrastruktura” – mówi Bruce.

''Wielu pisarzy przyjeżdża tu  z zamiarem pisania o Paryżu, ale często ich plany nie zostają zrealizowane. Przychodzą na nasze warsztaty i spotkania być może dlatego, że miasto nie daje im takiej inspiracji, jakiej potrzebują. W końcu udane dzieło, również musi zostać poddane edycji i rewizji - do tego potrzeba pracy w grupie, a nie świata fantazji''.

Strangers in Paris

Zgromadzeni w małym, dusznym pokoju z widokiem na Notre-Dame, literaci ze wszystkich stron świata, ściskają w spoconych rękach wydruki swoich prac. Z niecierpliwością czekają także na możliwość poznania twórczości innych. Przedmiotem zainteresowania uczestników są wszystkie rodzaje literackie, dlatego też w ciągu dwugodzinnej sesji, profesjonaliści i amatorzy prezentują swoje wiersze, fragmenty powieści oraz akty dramatów, poddawane późniejszej rewizji. Zgodnie ze swoim nieoficjalnym mottem: ''każdy może czymś się podzielić, każdy może wnieść coś nowego'', ta grupa cudzoziemców w Paryżu*, tworzy niesamowitą, rodzinną atmosferę. ''W Paryżu czuję się wolna” - mówi Helen. ''Większość z nas czuje się tutaj prawdziwymi obcokrajowcami, niezależnie od kraju pochodzenia. Pisanie w Paryżu jest jak posiadanie króliczej łapki przynoszącej szczęście. Jest tu coś namacalnego, co zainspirowało innych ludzi. Bierzemy udział w projekcie, który jest znany ze swych interesujących rezultatów''.

Co sprawia, że Paryż jest wciąż celem ''literackiej pielgrzymki'' anglojęzycznych autorów? ''Paryż jest nie tylko stolicą Francji, ale również stolicą świata'' – mówi Alberto. ''Obecność literackiej historii jest tu wciąż odczuwalna. Niemniej jednak, miasto to stało się również tematem zbyt wielu prac literackich. Cała legenda otaczająca to miejsce, jest wielkim przekrętem, lub co najmniej banałem. Paryż jest kolebką bohemy, to bardzo drogie miasto, którego mieszkańcy są skoncentrowani głównie na przeszłości, a nie przyszłości. Pisarze muszą ciężko pracować, aby móc opłacić wysokie czynsze za małe mieszkania. Tym, co staje się źródłem inspiracji, jest łączące nas poczucie życia dla sztuki. Bycie przyjezdnym skłania ludzi do szukania bratnich dusz. Ale prawdą jest też, że wielu z nas przyjechało do Paryża z nadzieją na znalezienie inspiracji''. Mimo tego, że oczekiwania związane z Paryżem nie zawsze się spełniają, ''The Other Writers’ Group'' pozwala docenić możliwość pisania w tym mieście. W końcu otwarta i wolna przestrzeń wymiany myśli, twórczości oraz wspólnej pracy, istnieje już od siedmiu lat. Jeżeli więc kiedykolwiek znajdziesz (lub zgubisz) się w Paryżu wraz z fragmentami swoich prac, którymi chciałbyś się podzielić, o których chciałbyś porozmawiać z innymi, wiesz, co robić ( ''The Other Writers' Group'' - spotkania w soboty o godz. 17.00).

*''Strangers in Paris''to tytuł antologii poezji i prozy pod redakcjąDavida Barnesa i Megan Fernandes. Motywem przewodnim tego zbioru jest Paryż, a autorami zamieszczonych w nim tekstów są m.in. Helen Cusack O’Keeffe, Alberto Rigettini i David Barnes.

Tekst powstał dzięki współpracy z francusko-niemieckim biurem dziennikarzy (Ofaj), z siedzibą w Paryżu. Artukuł jest częścią serii Orient Express Tripled, której autorami są dziennkarze pochodzący z regionu Bałkanów, Turcji, Francji oraz Niemiec. Więcej informacji dostępnych na oficjalnym blogu.

Fot.: główna (cc) Chiara Cremaschi/ glossom.com/chiaracremaschi; screen shot z filmu (cc) ''Before Sunset'' oraz ''Midnight in Paris'' strony imdb; para nad Sekwaną (cc) wakingphotolife/ flickr/ commutingstories.tumblr.com/ video: Other Writers Group (cc) sheetfetish/youtube