Lifestyle

Plätzchen: odkrywając sekret świątecznych ciasteczek

Artykuł opublikowany 21 grudnia 2012
Artykuł opublikowany 21 grudnia 2012
Pierwszego grudnia, tuż po przebudzeniu, zauważyłam pierwsze drobne płatki śniegu za oknem mojego mieszkania w Göttingen. Po kilku godzinach, kilku kubkach grzanego wina i dziesięciu zmarzniętych palcach, doszłam do wniosku, że nadszedł czas na tradycyjne świąteczne ciasteczka.

Plätzchen (nazwa dosłownie tłumaczona jako ''małe miejsce”, ale pochodząca od słowa Platz, oznaczającego ''małe płaskie ciasto”) są nieodzownym elementem niemieckiego adwentu i stanowią kulinarny odpowiednik świątecznego wieńca na stole lub dziecięcych kolęd rozbrzmiewających na ulicy. Plätzchen nie mają jednak zbyt wiele wspólnego ze swoimi brytyjskimi krewnymi, babeczkami mince pies, a różnice między nimi są tak duże, że mogłyby zbić z tropu niejednego Brytyjczyka.

Po prostu herbatnik?

Moje zaskoczenie jest jeszcze większe, gdy poszukując przepisów na plätzchen, zwracam się o pomoc do ''Wujka Google''. Spodziewałam się wariacji na ten sam temat (np. różnych sposobów przygotowania babcinych ciasteczek z cynamonem), a tymczasem odkryłam rozmaitość przepisów - począwszy od sposobów przygotowania ciasteczek waniliowych lub czekoladowych, a kończąc na cynamonowych gwiazdkach. Co do diabła świadczy o przynależności wszystkich tych kolorowych osobników do jednej rodziny?

''To, co tak trudno było mi zrozumieć w związku z plätzchen, to fakt, że gotowy produkt nie jest ważny. Itotny jest rytuał''

Przyczyny mojego zdumienia tłumaczę niemieckiej koleżance, delektując się świeżo upieczonymi ciasteczkami waniliowymi. W odpowiedzi dostaję pierwsza lekcję: ''Plätzchen są po prostu herbatnikami. Słyszałaś może o Kekse?” - cierpliwie wyjaśnia mi koleżanka. Jestem pewna, że coś przeoczyłam – co świątecznego mają w sobie herbatniki? Być może przyczyna mojego zdumienia tkwi w moich rodzimych brytyjskich zwyczajach? Dla kogoś, kto dorastał w kraju, w którym herbatnik maczany w herbacie earl grey jest uważany za szczyt perfekcji, delektowanie się nim jedynie w ciągu jednego miesiąca w roku, wydaje się być dziwne. Niemniej jednak nie twierdzę, że plätzchen nie mają w sobie nic nadzwyczajnego. Ich klasyczna wersja przyjmuje wiele różnych świątecznych kształtów, które zmieniają kuchnię w krainę reniferów, bałwanów i gwiazdek.

Sekret Plätzchen tkwi w rytuale pieczenia

Lekcja numer dwa: nie wiesz, dopóki nie spróbujesz (ang. the proof of the pudding is in the eating). To, co tak trudno było mi zrozumieć w związku z plätzchen, to fakt, że gotowy produkt nie jest ważny. Itotny jest rytuał. W przeciwieństwie do wypiekanego w Niemczech domowego ciasta, plätzchen rzadko przygotowuje się samemu. Ich sekret tkwi w rytuale pieczenia - spotkaniu z przyjaciółmi, podgrzewaniu wina (glühwein) i dzieleniu się nim, ugniataniu, wałkowaniu i smakowaniu ciasta. Podobnie jak w przypadku herbatników wypiekanych przez nas w dzieciństwie, nie ma znaczenia to, czy któreś z nich okażą się dziwne albo trochę za bardzo przypieczone. Właśnie takie ciasteczka zjemy najszybciej, starając się zatrzeć po nich ślady.

Przepis na Plätzchen

Składniki:

250 g mąki

210g miękkiego masła

80 g cukru

2 paczki (ok. 15 g) cukru waniliowego

100 g zmielonych migdałów

• Cukier waniliowy/cukier puder do posypania ciasteczek

Przygotowanie:

Zaproś do siebie przyjaciół . W oczekiwaniu na nich, podgrzej wino. Umieść wszystkie składniki (poza cukrem waniliowym lub cukrem pudrem do posypania ciasteczek) w dużej misce i na zmianę mieszajcie je, a następnie ugniatajcie, aż do powstania jednolitej masy.

Następnie włóżcie masę do lodówki na pół godziny. Rozgrzejcie piekarnik do temperatury 175⁰ C.

Z masy uformujcie księżyce. Ciasteczka należy piec ok. 20 minut (do uzyskania złocistego koloru). Po wyciągnięciu z piekarnika, pozostawcie je w chłodnym miejscu, aż do ostudzenia. Na koniec posypcie wypieki cukrem waniliowym.

Rozsiądźcie się wygodnie na kanapie i rozpocznijcie oglądanie niemieckiej świątecznej klasyki ''Trzy orzeszki dla Kopciuszka'' (''Drei Haselnüsse für Aschenbrödel''), chrupiąc plätzchen.

Fot.: główne (cc) christmas plätzchen (cc) wikimedia; w tekście (cc) cranberry plätzchen (cc) Hedonistin/Flickr; świeżo upieczone plätzchen (cc) wkueting/ Wolfgang Küting/ kueting.de/ flickr