Społeczeństwo

Koszmar nadchodzącego lata - pożary

Artykuł opublikowany 10 maja 2007
Artykuł opublikowany 10 maja 2007
Europa spodziewa się wysokich temperatur i... pożarów. Problemy te będą omawiane w Sewilli między 13 a 17 maja, gdzie zwołana została czwarta Międzynarodowa Konferencja o Metodach Zapobiegania Pożarom Lasów.

W epoce drastycznych zmian klimatycznych i globalnego ocieplenia, każdego lata w Europie wracamy do dyskusji nad problemem, którego rozwiązania wciąż nie udaje się znaleźć.

W ostatnich latach, które były najgorętsze w historii według rejestrów meteorologicznych, na terytorium Europy dochodziło rocznie do około 50 565 pożarów lasów, powodujących straty w ludziach i zniszczenia środowiska naturalnego.

Problem Regionu Śródziemnomorskiego

Ze względu na położenie i cechy klimatu charakteryzującego się wysokimi temperaturami, kraje takie jak Hiszpania, Portugalia, Włochy, Francja i Grecja są najbardziej zagrożone. Potwierdza to fakt, że w krajach tych powierzchnia zniszczonych pożarami lasów jest rokrocznie największa. Tylko w roku 2005, w tych pięciu krajach spłonęło 589 559 hektarów lasów, a liczba pożarów znacznie przekroczyła roczną średnią z poprzednich lat z 73 325 przypadkami w miesiącach letnich.

Najgorsza sytuacja ma miejsce w Portugalii i Hiszpanii. Według danych Europejskiego Rejestru Pożarów Lasów z 2005 r. stworzonego przez Centrum Badań Komisji Europejskiej, 88% pożarów tego roku miało miejsce na Półwyspie Iberyjskim. Obszar spalony w Hiszpanii i Portugalii wynosił 85% z 589.559 hektarów, które spłonęły w całej Unii.

Pustynia skutkiem pożarów

Nie tylko wysokie temperatury powodują pożary lasów w Europie. Nieustanna susza poprzednich lat i zmniejszenie opadów, niewłaściwa polityka zarządzania terenami, sadzenie niewielu gatunków drzew, a ponad wszystko wysuszenie ziem gospodarczych spowodowane przez opuszczanie terenów rolnych - wszystkie te czynniki złożyły się na eskalację problemu w Europie. W 2003 r. według danych Programu ONZ Przeciw Wysuszaniu Terenów, 31% obszaru Hiszpanii i 18% powierzchni Włoch było w sytuacji najwyższego zagrożenia wysuszeniem.

Powodem niektórych pożarów są również podpalenia. Niestety Komisja Europejska nie dysponuje środkami, które by pozwoliły na podanie dokładnej liczby pożarów spowodowanych przez ludzi. "Wiele pożarów wybucha z powodów niemożliwych do ustalenia", mówi Paulo Bartosa z Instytutu Środowiska i Zrównoważonego Rozwoju w Brukseli.

Lepiej zapobiegać, niż naprawiać szkody

W odpowiedzi na problem, Komisja Europejska podjęła strategie prewencyjne. W 1997 roku Komisja stworzyła przy Instytucie Środowiska i Zrównoważonego Rozwoju zespół badawczy pracujący nad rozwojem i realizacją metod analizy i kontroli terenów suchych i terenów z podwyższonym ryzykiem wystąpienia pożarów leśnych.

Skuteczna współpraca miedzy wszystkimi sektorami zaangażowanymi w zarządzanie lasami według ustaleń Sixth Environment Action Programme of the European Community, zatwierdzona w 2002 r., według regulaminu numer 2152/2003, pod nazwą "Forest Focus", zapoczątkowała system monitorowania lasów. Forest Focus ustanowił European Forest Fire Information Service (EFFIS), którego misją jest opracowanie map z prognozą ryzyka występowania pożarów terenów leśnych, na podstawie danych meteorologicznych i zdjęć satelitarnych. Informacje te są przesyłane na bieżąco do 27 państw członkowskich.

Program Forest Focus zakończył się w roku 2006, ale niektóre projekty będą funkcjonować do 2008 r. Forest Focus został zastąpiony programem LIFE+, związanym z finansowaniem polityki ochrony środowiska.

Nie mając skutecznej strategii zwalczania pożarów, Unia Europejska omawia potrzebę wypracowania wspólnej polityki. Według Paulo Barbosa, "Planuje się ustanowienie wielu metod i regulacji KE w zakresie Siódmego Programu (2007-2013), aby rozwiązać problem pożarów."

Tekst oryginalny (po portugalsku).